Category Archives: Stair…(Local history)

Gaeilgeoirí Cois Laoi

Bhí an-oíche chómhrá sa chiorcal seo in Óstán Clarion aréir 5ú Márta ar feadh dhá uair a chloig ina phléamar cúrsaí reatha, spóirt agus roimh cupán tae, bhí sliocht fíor-shuimiúil a leamh ag Eibhlín faoi “Daonra na hÉireann in aimsir(Naomh) Phádraig” ó leabhar le Tarlach Ó Raifearthaigh a scríobh: “Is deacair a mheas cá mhéad duine a bhí in ÉIRINN sa Chúigiú céad.Ar éigean a d’fhéadfadh sé dul thar 50,000 má bhí an méid sin féin ann…bá ar éigean a bheadh an mórchuid acu tar éis glacadh leis an gCríostaíocht taobh istigh de chúpla glúin…”

Leave a comment

Seoladh leabhair faoin Athair Peadar Ó Laoghaire:

” Mise An Mac san” ag cuimhneamh ar An Athair Peadar Ó Laoghaire Tá leabhar nua dátheangach á sheoladh i gCaisleán Uí Liatháin (Castlelyons) ar an Satharn 18ú Márta (2018) 3pm agus fáilte roimh gach éinne. Chaith an sagart seo 30 bliain mar shagart pharóiste i gCaisleán Uí Liatháin agus beidh DVD á thaispeáint a deineadh i gCaisleán 1988…cloisimíd agallamh ón mbean, Mairéad Uí Ríordáin a bhí ina cónaí ansin i dteach a bhí tíógtha ar shuiomh an tí ,ina rugadh An tAthair Peadar in Liccarrigane, Clondrohid cóngaragh do Mháchromtha. BEIDH a Chomóradh 100 bliain sa bhliain 2020agus is meabhrú tráthúil é an leabhar seo ar fhear fíor-shuimiúil. Is macnamh é freisinar conas an dá thrá a fhreastail idir an dearcadh maoithneach air a bhí i réim tráth agus an dearcadh searbh air atá tagtha ina áit ó shin. .Agus sinn ag cuimhneamh ar An Athair Peadar,an féidir é a chomóradh i slí a thugann cothrom na Féinne don fhear féin agus a lucht cháinte. Scríobh sé an céad dráma agus an chéad úrscéal as Gaeilge SÉADNA mar a duirt An tOllamh Brian Ó Cuív “Is dócha ná bheadh aon nualitróíocht ar fónamh sa Ghaeilge anois againn mara mbeadh a … Continue reading

Leave a comment

Seoladh leabhair in Castlelyons:

Beidh seoladh an leabhair “Mise An Mac san” faoin Athair Peadar Ó Laoghaire ag tarlú i gCaisleán Uí Liathain (Halla phobail) ar an Domhnach 4ú Márta 2018 3pm. Buail isteach agus fáilte chun bualadh le húdair an leabhair seo, Pat agus Eilís Uí Bhriain. Beidh scannán gearr (1988) á thaispeáint faoi shaol agus cúlra an Athar Peadar agus tá a ghuth fhéin le cloisint ó dhluthdhiosca a d’aimsigh Pat ón nGearmáin. Seo taifead a dhéan Ollamh ón Austeir sa bhliain 1907 nuair a thug sé turas timpeall ne gCúigí in Éirinn agus san Alban agus Breatan Beag, ag lorg samplaí des na canúintí agus teangacha difriula. Ócáid speisialta i gCaisleán Uí Liatháin, an áit ina chaith Athair Peadar 30 bliain dá shaol agus an áit ina scríobh sé a chuid leabhair agus altanna, 500 ina niomlán. Buail isteach agus fáilte. Eolas: 087/ 1235203

Leave a comment

Oíche chultúir 2016:

Nach againn a bhi an sport agus an ceiliuradh sa Clarion ar an Aoine 16ú Mean Fomhair agus cé go raibh a lán ocaidí iontacha ar siúl ar fúd na cathrach I gCorcaigh bhuel tháinig slua mór chugainn ag éisteacht le stairí, Padraig Gunn ag cur síos ar shaol agus éagsúlacht oibre a bhi ar bun ag An tAthair Ó Floinn I dtuaisceart na cathrach siar ins na dachaidí/ chaogaidí/ go háirithe. Thaispeáin Padraig clár faisnéise a bhi déanta I rith an ama sin agus b’iontach an Críostaí,sagart an fear seo ag déalail le daoine óga san chumann drámaíochta, Shakespearean agus an scil, bua pearsanta a bhí aige chun stad -cainte (stammer) a leigheas ina shlí shimplí, eifeachtach fhein. Bhí rogha agus togha ceoil again ó Rory Ó Donnbháin ar an mandolin ag leath-am a chuir an lucht éisteachta faoi draíocht! Ansan cupán tae ‘milis’ sar a thosaigh Sean Pól Mac Coitir ag caint faoin laoch, scríbhneoir cáiliuil sin, Frank O’Connor.  Tá scil speisialta ag Seán chun suim agus fiosracht an lucht éisteachta a mhúscailt mar tá sé ana ghreannmhar agus scaipeann sé amach billeoga ina mbíonn sliocht ón leabhar le léamh ag baill den ghrupa atá bailithe. Chríochnaigh an ócáid le … Continue reading

Leave a comment

Tomás Kent, Castlelyons

Bhí ócáid stairiúil againn i gCaisleán Uí Liathain ar an Aoine seo caite (18ú Meán Fomhair 2015) nuair a tharla Socraid Stáit i Reilig an tSeipeíl ‘San Nioclás’ agus tharla ath-adhlacadh Thomáis Ceannt ann. Tháinig maithe agus Mór-uaisle chuig ár sráidbhaile abhí maisithe agus ag féachaint go fíor-álainn; ár moladh don phobal áitiúil agus mórthimpeall,a chuir a lán oibre isteach le cúpla mhí anuas. Bhi láthair prípmháideach ós comhair an tSeipéil don Uachtará Micheál Ó hUigín, Taoiseach,Enda Kenny ,Siobhán Burton, Diarmuid Adams, Micheál Ó Máirtín, Brian Cowen agus a lán lán eile, Thosaigh an tAifreann 1.30pm leis An tEaspog Crean agus sagairt eile ina theannta agus bhí óráid cois Reilige ag Enda Kenny ina dhiaidh agus bhí beirt neacht le Tomás Kent i láthair taobh leis. Labhair Eilís Uí Bhriain “Cúpla focal” le Tomás Ó Mainín TG4 do Nuacht na hOíche faoin ócáid mórthaibhseach, stairiúil seo. Aithchuimire faoin Ionsaí Stairiúil: Bhí Tomás Ceannt mar bhall de Óglaigh na hÉireann agus a dhearthaireacha freisin agus daoradh chun bháis é Bealtaine 1916 de bharr Ionsaí a dhéan saighdiúirí RIC ar theach Cheannt i lár na hoíche 2ú Bealtaine. Maraíodh Constábla Rowe R.I.C agus goineadh Riocáird Ceannt, a fuair bás cúpla lá ina … Continue reading

Leave a comment

Ciorcail Na Gaeilge:

Beidh Gaeilgeoirí Cois Laoi ag eagrú imeachtaí eile le haghaidh Seachtain Oidtreachta,ina theannta beidh oíche speisialta i dTeach tabhairne i Mainistir Fhear Maí (Fermoy) ar an Aoine 28ú Lúnasa 9pm. Beidh an ócáid seo ag tarlú insan áit stairiúil seo i lár an bhaile,mar is í Nuala Nic Gibiúin atá i bhfeighil an tí tabhairne agus is í Nuala an ceathrú glún (4th generation) atá mar bhainisteoir ar an Ionad alainn,compordach seo. Beidh cúpla stairí áitiula ag bailiú ag trácht ar Stair Fhear Maí agus beidh Hazel Baylor ina measc ag tabhairt a tuairisce faoi obair agus bás tragóideach An Athar Nioclás Sheehy, Clogheen agus faoi mar a tháinig clann Baylor a bheith mar choimeádaí ar leigheas suaithinseach (special cure) ón Athair Sheehy. Fáilte isteach ar an Aoine don imeacht sainiúil seo

Leave a comment